32016Lut

SAMODZIELNOŚĆ ZAWODOWA PIELĘGNIARKI I POŁOŻNEJ cz. II

Obowiązujące prawo, a praktyka

Zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi, dotyczącymi wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej, zawody te są profesjami „samodzielnymi”. Stwierdzenie to jest w pełni prawdziwe i aktualne, niezależnie od praktyki, która niestety często odbiega od obowiązującego prawa. Najczęściej bowiem spotykamy się z sytuacją, w której osoby wykonujące inne zawody medyczne, w szczególności lekarze, nie respektują w wystarczającym stopniu „samodzielności” pielęgniarek i położnych, traktując je w dalszym ciągu jako „pomocniczy” personel medyczny średniego szczebla, którego zadaniem jest jedynie pomagać lekarzowi. Takie podejście i, powiązane z tym podejściem, postępowanie, jest niezgodne z obowiązującym prawem i często wynika z braku jego znajomości przez te osoby. Należy podkreślić, że każda kolejna zmiana ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej uwypukla jeszcze bardziej samodzielność i wolność obu omawianych zawodów, przyznając im coraz więcej kompetencji i decyzyjności. Proces usamodzielniania, o którym piszę powyżej, trwa od lat i to, że wielu przedstawicieli świata medycznego nie ma o nim wiedzy, bądź go nie akceptuje, nie zmienia faktu, że owe zmiany już nastąpiły, obowiązują i prawdopodobnie – w niedalekiej przyszłości – jeszcze się pogłębią. Dodać też trzeba, że wina za ten brak wiedzy i akceptacji, nie leży jedynie po stronie lekarzy, bowiem niestety pielęgniarki i położne często same nie są świadome praw, jakie im przysługują. Brak wiedzy w tym zakresie w środowisku pielęgniarskim i położniczym również powoduje stagnacje, trwanie w obecnym, nie zawsze zgodnym z prawem, stanie rzeczy oraz brak działań zmierzających do jego zmiany.

Wspomniany wyżej, rozdźwięk, pomiędzy stanem prawnym, a rzeczywistością, jest niezwykle groźny, przede wszystkim, dla osób wykonujących zawody położnej i pielęgniarki. Samodzielność bowiem, w każdym przypadku, jak już zostało wspominane wcześniej, niesie za sobą uprawnienia i obowiązki, z których bezpośrednio wynika też odpowiedzialność prawna. Im większa zatem samodzielność danego zawodu, tym większą, osoby wykonujące dany zawód, ponoszą odpowiedzialność prawną za uchybienie tym obowiązkom. Jeżeli ustanowione prawo nie będzie realizowane w praktyce, coraz częściej osoby, wykonujące zawody pielęgniarki i położnej, będą występować w postepowaniach sądowych w charakterze osób oskarżonych, bądź pozwanych. Coraz częściej też osoby te będą skazywane wyrokami sądów karnych, bądź zawodowych oraz zobowiązywane przez sąd cywilny do zapłaty wielotysięcznych, bądź wielomilionowych zadośćuczynień i odszkodowań. Świadomość prawna pacjenta z każdym dniem wzrasta i coraz częściej ten pacjent decyduje się szukać ochrony swoich praw w sądzie, a sądy z roku na rok zasądzają coraz wyższe kwoty, tytułem zadośćuczynienia. Weryfikacja społeczna i prawna działań zawodowych pracowników służby zdrowia jest coraz bardziej rozległa i tylko bezwzględne przestrzeganie obowiązującego, aktualnego prawa może gwarantować tym pracownikom zwolnienie się z odpowiedzialności prawnej za niepomyślny efekt ich działań, który zawsze przecież może się pojawić.

Aby uniknąć odpowiedzialności prawnej za swoje działanie związane z wykonywaniem zawodu należy właściwie realizować swoje prawa oraz wypełniać obowiązki wynikające wprost z przepisów. Aby to czynić, trzeba te prawa i obowiązki znać oraz mieć świadomość konsekwencji wynikających z braku ich realizacji. Dlatego w interesie grupy zawodowej pielęgniarek i położnej jest baczne śledzenie zmieniających się przepisów prawnych regulujących wykonywanie obu zawodów, pogłębianie swojej wiedzy w tym zakresie, postępowanie zgodnie z tymi przepisami i  uświadamianie swoim współpracownikom ich istnienia.